Nasza historia — Nature & Future
Górska uliczka w regionie Gór Sowich
nasza historia · culta sub vitro

Sad w Walimiu — ponad sto lat pod niebem Gór Sowich

„Stare drzewa przetrwały dwie wojny i pół wieku zaniedbania. My przenosimy ich geny w przyszłość — probówka po probówce."

Region Gór Sowich, majątki rodów von Zedlitz i von Seher-Thoss, pałac w Jedlince. Od XVIII-wiecznych sadów, przez wojny i PRL, aż po nasze laboratorium in vitro w Wałbrzychu.

// korzenie

Ziemia rodów von Zedlitz i von Seher-Thoss

U podnóża Gór Sowich, wśród majątków arystokratycznych rodów von Zedlitz i von Seher-Thoss, od XVIII wieku zakładano sady i ogrody. Pałac w Jedlince był sercem tej krainy — a wokół niego rosły odmiany jabłoni, grusz i śliw, dobierane przez pokolenia ogrodników.

Walim, leżący na tym samym szlaku, odziedziczył ten ogrodniczy zmysł. Sad, który tu powstał na przełomie wieków, łączył odmiany śląskie i saskie — drzewa wytrzymałe, dostosowane do górskiego klimatu i krótkiego lata.

Pałac w sercu Gór Sowich
Jedlinka · Góry Sowie
// oś czasu

Od sadu do probówki

~1900

Założenie sadu w Walimiu

Pierwsze drzewa — odmiany śląskie i saskie — sadzone na zboczach pod Górami Sowimi. Antonówka, Glogierówka, Kosztela: jabłonie hodowane na przetrwanie górskich zim.

1939–45

Wojny — a drzewa rosły dalej

Granice się przesunęły, majątki zmieniły właścicieli, ale sad przetrwał. Stare jabłonie kwitły co wiosnę, niezależnie od tego, kto rządził doliną.

1945–89

PRL — zaniedbany, ale żywy

Pół wieku bez opieki. Wiele odmian zniknęło z map i katalogów — ale tu, na zboczu, przedwojenne drzewa wciąż owocowały, milczące archiwum dawnej pomologii.

2020+

Nature & Future — nowe życie starych odmian

Pobieramy maleńki fragment tkanki, oczyszczamy z wirusów i zakładamy kulturę in vitro. Stary sad żyje dalej — w setkach roślin, wolnych od chorób, gotowych na nowe stulecie.

// odmiany historyczne

Odmiany, które inaczej znikłyby z mapy

Stare jabłonie ze sadu w Walimiu — zachowane pod szkłem, wolne od chorób, identyczne genetycznie z drzewami matkami.

// jabłoń

Antonówka

Mrozoodporna klasyka — kwaśna, aromatyczna, idealna na przetwory. Owocowała tu przez całe stulecie.

// jabłoń

Glogierówka

Stara odmiana polska o słodko-kwaśnym smaku, dziś rzadka. Długo przechowuje się w piwnicy.

// jabłoń

Kosztela

Jedna z najstarszych polskich odmian — miodowo słodka, opiewana od stuleci. Niemal zapomniana.

// dalej

Zobacz, jak przenosimy historię do probówki

Od fragmentu tkanki po gotową roślinę — poznaj technologię in vitro, dzięki której stare odmiany wracają w setkach.